Doğum izni (analık izni), 4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesine göre doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftadır; çoğul gebelikte doğum öncesi süre 10 haftaya çıkar. Sağlık durumu uygunsa ve doktor onayıyla kadın işçi doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışabilir; bu durumda kullanılmayan süre doğum sonrasına eklenir. Bu dönemde işverenin ücret ödeme zorunluluğu yoktur; sigortalıya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçici iş göremezlik ödeneği bağlanır.
Doğum izni kaç hafta sürer?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesine göre kadın işçi, doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta süreyle çalıştırılamaz.
| Durum | Doğum öncesi | Doğum sonrası | Toplam |
|---|---|---|---|
| Tek gebelik | 8 hafta | 8 hafta | 16 hafta |
| Çoğul gebelik (ikiz, üçüz) | 10 hafta | 8 hafta | 18 hafta |
Bu süreler işçinin asgari hakkıdır; sözleşme veya işyeri uygulamasıyla kısaltılamaz, yalnızca uzatılabilir.
Doğumdan önceki süreyi çalışarak geçirebilir miyim?
Sağlık durumunun uygun olduğunu gösteren hekim raporuna dayanarak, kadın işçi isterse doğumdan önceki 3 haftaya kadar işyerinde çalışmaya devam edebilir. Bu seçimi yapan işçinin çalıştığı günler, doğum sonrası izin süresine eklenerek kullandırılır; yani doğum öncesi haktan feragat edilmez, süre sona doğru kayar.
Erken doğum yaparsam ne olur?
Doğumun beklenenden önce gerçekleşmesi nedeniyle doğum öncesi sürenin kullanılamayan kısmı kaybolmaz; bu süre doğum sonrası izne eklenir. Böylece toplam 16 (veya çoğul gebelikte 18) haftalık izin hakkı eksilmeden kullanılır.
Süt izni nedir, ne kadardır?
Doğum sonrası izin bittikten sonra, kadın işçiye çocuğu bir yaşını dolduruncaya kadar emzirmesi için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Bu süre, kaç parçaya bölüneceği ve hangi saatler arasında kullanılacağı işçinin kendi belirleyeceği şekilde uygulanır ve günlük çalışma süresinden sayılır; ücretten kesinti yapılmaz.
Doğum izni bitince kısmi süreli (yarım gün) çalışma hakkı
Analık izninin bitiminden itibaren, isteyen işçi haftalık çalışma süresinin yarısı kadar kısmi süreli çalışmayı talep edebilir:
| Doğum sayısı | Kısmi çalışma süresi |
|---|---|
| Birinci doğum | 60 gün |
| İkinci doğum | 120 gün |
| Üçüncü ve sonraki doğumlar | 180 gün |
| Çoğul gebelik | Yukarıdaki sürelere +30 gün |
| Çocuğun engelli doğması | 360 gün |
Bu hak, anne ve koşulları sağlayan baba için de düzenlenmiştir; işveren bu talebi, iş sözleşmesini feshetme gerekçesi yapamaz.
Doğum izni ücretli mi?
Doğum izni süresinde işverenin ücret ödeme zorunluluğu yoktur. Bu dönemde sigortalı kadına, çalışılmayan günler için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçici iş göremezlik ödeneği (analık raporu parası) bağlanır. İşveren, toplu iş sözleşmesi veya kendi uygulamasıyla ayrıca ücret ödemeyi tercih edebilir; bu, yasal bir zorunluluk değil işverenin kendi kararıdır.
Sık sorulanlar
Doğum izni kaç hafta sürer?
4857 sayılı Kanun'un 74. maddesine göre doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftadır. Çoğul gebelikte (ikiz, üçüz) doğum öncesi süre 10 haftaya çıkar, toplam süre 18 haftaya ulaşır.
Doğum izninden önce çalışabilir miyim?
Sağlık durumu uygun olduğunu gösteren hekim raporuyla, kadın işçi isterse doğumdan önceki 3 haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda çalışılan süre doğum sonrası izne eklenir.
Erken doğum yaparsam izin süresi değişir mi?
Evet. Doğumun erken gerçekleşmesi nedeniyle kullanılamayan doğum öncesi süreler, doğum sonrası izin süresine eklenerek kullandırılır.
Süt izni ne kadardır?
Kadın işçiye, bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. İznin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler; bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.
Doğum izni bitince yarım gün çalışabilir miyim?
Evet. Analık izninin bitiminden sonra kadın işçi (veya koşulları sağlayan erkek işçi), birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışmayı talep edebilir. Çoğul gebelikte bu sürelere 30 gün eklenir; çocuğun engelli doğması hâlinde süre 360 gündür.