Mazeret izni; işçinin evlenmesi, evlat edinmesi, ana, baba, eş, çocuk veya kardeşinin vefatı hâlinde 3 gün, eşinin doğum yapması hâlinde (babalık izni) 5 gün, en az yüzde yetmiş engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisinde ise yılda 10 güne kadar verilir. Bu izinlerin tamamı ücretlidir ve yıllık ücretli izin hakkından düşülmez.
Kaç gün mazeret izni hakkı var?
4857 sayılı İş Kanunu’nun Ek 2. maddesine göre işçiye dört farklı durumda ücretli mazeret izni verilir:
| Durum | Süre | Ücretli mi |
|---|---|---|
| Evlenme veya evlat edinme | 3 gün | Evet |
| Ana, baba, eş, çocuk veya kardeşin vefatı | 3 gün | Evet |
| Eşin doğum yapması (babalık izni) | 5 gün | Evet |
| En az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi | Yılda 10 güne kadar | Evet |
Bu süreler kanunda yazılan asgari sürelerdir; işveren daha uzun izin verebilir ama kısaltamaz. İzinler takvim günü olarak sayılır, hafta tatili veya resmî tatile rastlasa da hak düşmez.
Hangi belgeler istenir?
İşveren, izin talebinin gerçek olduğunu görmek için belge isteyebilir. Uygulamada en sık istenen belgeler:
- Evlenme için evlilik cüzdanı fotokopisi.
- Vefat için ölüm belgesi veya vukuatlı nüfus kayıt örneği.
- Babalık izni için doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği.
- Engelli çocuk izni için tam teşekküllü hastaneden alınmış, çocuğun en az %70 engelli veya süreğen hastalığı olduğunu gösteren sağlık kurulu raporu.
Belge sonradan da ibraz edilebilir; işveren izni, belge gelene kadar erteleyemez.
Mazeret izni ücretli midir, yıllık izinden düşer mi?
Mazeret izninin tamamı ücretlidir; işçinin o günlere ait ücretinden kesinti yapılamaz. Mazeret izni, yıllık ücretli izin hakkından ayrı ve bağımsız bir haktır: kullanılan mazeret izni günleri, yıllık izin bakiyesinden düşülmez ve kıdem hesabına engel olmaz.
Deneme süresinde, kısmi süreli ve yeni işe başlayanlar
Mazeret izni, yıllık izindeki bir yıllık kıdem şartının aksine, işe başlama tarihinden bağımsız olarak doğar. Deneme süresindeki, kısmi süreli (part-time) ve belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçiler de dahil olmak üzere tüm işçiler, şart gerçekleştiği anda bu izinden yararlanır.
Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk için 10 günlük izin
Bu izin, diğer üç mazeret iznine göre farklı işler: tek seferlik bir olaya değil, sürekli bir tedavi ihtiyacına bağlıdır. Koşulları:
- Çocuğun en az %70 oranında engelli olması veya süreğen (kronik) bir hastalığının bulunması gerekir.
- İzin, hastalık raporuna dayanmalıdır.
- Yılda en çok 10 gündür; toptan veya bölümler hâlinde kullanılabilir.
- Çalışan ebeveynlerden yalnızca biri bu izni kullanabilir; her ikisi de çalışıyorsa izni kullanacak ebeveyn kendileri belirler.
Bu izin de ücretlidir ve yıllık izinden sayılmaz.
Sık sorulanlar
Mazeret izni ücretli midir?
Evet. Evlenme, ölüm, babalık ve engelli çocuk bakım izninin tamamı ücretlidir; işçinin ücretinden kesinti yapılmaz.
Eşim doğum yaptı, kaç gün izin alırım?
4857 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesine göre eşinin doğum yapması hâlinde işçiye 5 gün ücretli babalık izni verilir.
Mazeret izni yıllık izin hesabından düşer mi?
Hayır. Mazeret izni, yıllık ücretli izinden bağımsız ayrı bir haktır; yıllık izin bakiyesini azaltmaz.
Mazeret izni için belge istenebilir mi?
Evet. İşveren, izin talebinin dayanağını göstermesi için evlilik cüzdanı, vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi veya doğum belgesi gibi belgeleri isteyebilir.
Deneme süresindeki işçi mazeret izni alabilir mi?
Evet. Mazeret izni kıdem veya deneme süresi şartına bağlı değildir; tam zamanlı, kısmi zamanlı ve deneme süresindeki tüm işçiler bu izinden yararlanır.