Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Aylık brüt ücretini ve ek çalıştığın süreleri gir; İş Kanunu'na göre ödenmesi gereken brüt tutarı ve yaklaşık neti gör.
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Bu süreyi aşan her saat fazla çalışmadır ve her saat için normal saat ücretinin %50 fazlası, yani 1,5 katı ödenir. Aylık ücretle çalışanlarda saat ücreti, aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur (30 gün × 7,5 saat). Kanun, fazla çalışma için çalışanın onayını ve yılda en çok 270 saat sınırını da öngörür.
Fazla sürelerle çalışma (%25)
Sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 45 saatten az belirlenmiş çalışanlar için, sözleşmedeki süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışmalara fazla sürelerle çalışma denir. Bu saatler için ücret %25 artırılarak, yani 1,25 katıyla ödenir. Örneğin haftalık 40 saat çalışan biri 43 saat çalışmışsa 3 saat fazla süre sayılır; 45 saati aşan kısım ise %50 zamlı fazla mesaidir.
Bayram ve genel tatil günleri
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye, o günün ücretine ek olarak çalıştığı her gün için bir günlük ücret daha ödenir. Araç bu ek tutarı aylık brüt ücretin 30'a bölünmesiyle bulunan günlük ücret üzerinden hesaplar. Resmi tatil tarihleri için resmi tatiller sayfasına bakabilirsin.
Temsili örnek
Aylık brüt ücreti 40.000 ₺ olan ve ay içinde 10 saat fazla mesai yapan bir çalışan (temsili örnek): saat ücreti 40.000 ÷ 225 = 177,78 ₺; fazla mesai saat ücreti 177,78 × 1,5 = 266,67 ₺; 10 saat için brüt 2.666,67 ₺ ödenir. Net tutar SGK ve işsizlik primi (%15), gelir vergisi dilimi ve damga vergisinden sonra bulunur. Araçtaki net değer yaklaşık bir tahmindir; asgari ücret istisnası ve yıl içindeki kümülatif vergi matrahı bordrodaki tutarı değiştirebilir.
Serbest zaman seçeneği
Çalışan isterse fazla mesai ücreti yerine her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika, fazla süre için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir. Bu serbest zaman altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesilmeden verilir. Hakların ayrıntısı için fazla mesai hakları rehberine bakabilirsin.
Sık sorulanlar
Fazla mesai saat ücreti nasıl bulunur?
Aylık brüt ücret 225'e bölünerek saat ücreti bulunur, bu tutar 1,5 ile çarpılır. 40.000 ₺ brüt ücret için fazla mesai saat ücreti yaklaşık 266,67 ₺'dir.
Neden 225'e bölünüyor?
Aylık ücret 30 günü kapsar ve haftalık 45 saatlik çalışma günlük ortalama 7,5 saate denk gelir. 30 × 7,5 = 225 saat aylık ücretin karşılığı kabul edilir.
Yılda en fazla kaç saat fazla mesai yapılabilir?
İş Kanunu'na göre fazla çalışma yılda 270 saati geçemez. Bu da ayda ortalama 22,5 saate denk gelir.
Fazla mesai %50 mi %25 mi?
Haftalık 45 saati aşan çalışma %50 zamlıdır. Sözleşmede 45 saatten az süre belirlenmişse sözleşme süresi ile 45 saat arasındaki çalışma %25 zamlıdır.
Bayramda çalışana ne kadar ödenir?
Ulusal bayram ve genel tatilde çalışan işçiye o günün ücretine ek olarak bir günlük ücret daha ödenir; yani o gün için toplam iki günlük ücret alır.
Fazla mesai ücreti maaşla birlikte mi ödenir?
Genellikle aylık bordroda ayrı bir kalem olarak ve maaşla birlikte ödenir. Ödenmeyen fazla mesai alacağı için beş yıllık zamanaşımı süresi vardır.
Araçtaki net tutar kesin mi?
Hayır, yaklaşıktır. Asgari ücret gelir vergisi istisnası, yıl içinde değişen vergi dilimi ve bordrodaki diğer kalemler net tutarı değiştirir.